Tıbbi kötü uygulama (malpraktis) sorumluluk sisteminin ve defansif tıbbın ekonomik sonuçlarını tartışınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Malpraktis sorumluluğunun ekonomik işlevi, hekime özen göstermesi için teşvik vermek ve zarar gören hastayı tazmin etmektir. Ancak dava riski, hekimleri hastaya marjinal yararı düşük tetkik ve işlemler yapmaya (pozitif defansif tıp) ya da riskli hastadan kaçınmaya (negatif defansif tıp) yöneltebilir. Bu davranış sağlık harcamalarını artırır, erişimi daraltır ve kaynakları etkin olmayan kullanımlara yönlendirir.
Ana noktalar
- Caydırıcılık mantığı: Sorumluluk, ihmalin dışsal maliyetini hekime içselleştirir. Etkin özen düzeyi, ek önlemin marjinal maliyetinin önlenen zararın beklenen değerine eşit olduğu düzeydir.
- Bilgi sorunu: Mahkemeler kötü sonuç ile kusurlu uygulamayı ayırt etmekte zorlanır; bu belirsizlik hekimi aşırı önleme iter.
- Defansif tıbbın biçimleri: Gereksiz görüntüleme ve konsültasyon, sezaryen gibi müdahaleye yönelme (pozitif), riskli hasta ve işlemden kaçınma veya branş değiştirme (negatif).
- Ampirik kanıt: Kessler ve McClellan (1996), ABD'de sorumluluğu sınırlayan reformların uygulandığı eyaletlerde kalp hastalığı tedavi harcamalarının sonuçları kötüleştirmeden azaldığını göstermiştir.
- Sigorta boyutu: Sorumluluk sigortası hekimi korur, ancak primler hasta seçimine ve deneyime göre farklılaşmadığında caydırıcılık zayıflar (sigortada ahlaki tehlike).
- Alternatifler: Kusursuz tazminat sistemleri (İskandinav ülkeleri, Yeni Zelanda), tazminat tavanları, arabuluculuk ve hata bildirimine dayalı hasta güvenliği sistemleri.
- Değerlendirme: Amaç dava sayısını azaltmak değil, hasta güvenliğini artıran öğrenme sistemleri ile adil tazmini birlikte sağlamaktır.
Türkiye boyutu
Türkiye'de hekimler için 2010'da 5947 sayılı Kanun'la (1219 sayılı Kanun'a eklenen ek madde 12) zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası getirilmiş, malpraktis davalarındaki artış ve defansif tıp uygulamaları hekim anketlerinde sıkça raporlanmıştır. Bu kaygı, hekim göçünün itici faktörleri arasında da anılmaktadır.
Sınav ipucu
Pozitif ve negatif defansif tıbbı ayırmak ve kusursuz tazminat alternatifini tartışmak dengeli bir cevap sağlar. Kessler ve McClellan çalışması ampirik dayanak olarak etkilidir.
Bağlantılı kavramlar
Hukukun ekonomik analiziArz kaynaklı talepAhlaki tehlikeSağlık insan gücü göçü
Derinleşmek için
- Kessler ve McClellan (1996), Quarterly Journal of Economics
- Danzon, Medical Malpractice: Theory, Evidence, and Public Policy