İlaç fiyatlandırma yöntemlerini (dış referans, iç referans, maliyet artı ve değer temelli fiyatlandırma) karşılaştırınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
İlaç piyasasında patent tekeli, bilgi asimetrisi ve üçüncü taraf ödeyici nedeniyle fiyatın rekabetle belirlenmesi güçtür; bu nedenle devletler fiyatı düzenler. Dış referans fiyatlandırma başka ülkelerin fiyatlarını, iç referans fiyatlandırma ülke içindeki benzer ilaçları, maliyet artı yöntemi üretim maliyetini, değer temelli fiyatlandırma ise ilacın sağladığı ek sağlık kazancını esas alır.
Karşılaştırma
| Ölçüt | Dış referans | İç referans | Maliyet artı | Değer temelli |
|---|---|---|---|---|
| Esas alınan | Diğer ülke fiyatları | Benzer ilaçlar | Üretim maliyeti | Ek sağlık kazancı |
| Bilgi gereksinimi | Düşük | Orta | Yüksek, doğrulaması zor | Yüksek, HTA gerekir |
| Güçlü yön | Basit, hızlı | Jenerik rekabeti | Şeffaflık iddiası | Yeniliği ödüllendirir |
| Zayıf yön | Liste fiyatı yanılgısı, piyasaya giriş gecikmesi | Yenilikçi ilaçta sınırlı | Verimsizliği ödüllendirebilir | Eşik ve ölçüm tartışmaları |
Ana noktalar
- Piyasa başarısızlığı: Patent korumasıyla oluşan geçici tekel, hekim ve hasta arasındaki asimetrik bilgi ve sigortanın fiyat duyarlılığını azaltması kamu müdahalesini gerekçelendirir.
- Dış referans fiyatlandırma: Belirlenen ülke sepetindeki en düşük ya da ortalama fiyat esas alınır. Uygulaması kolaydır, ancak gizli indirimler nedeniyle gerçek fiyatları yansıtmaz.
- İç referans fiyatlandırma: Aynı etken madde veya terapötik sınıftaki ilaçlar gruplanır ve geri ödeme referans fiyatla sınırlanır; aradaki farkı hasta öder. Jenerik rekabeti güçlendirir.
- Maliyet artı yöntemi: Üretim maliyetine belirli bir kâr eklenir. Araştırma maliyetlerinin dağıtımı ve şirket içi transfer fiyatları nedeniyle maliyeti doğrulamak zordur.
- Değer temelli fiyatlandırma: Ek klinik yarar veya artırımlı maliyet-etkililik oranına göre fiyat belirlenir; sağlık teknolojisi değerlendirmesini gerektirir ve yeniliği ödüllendirir.
- Kâr denetimi: Bazı ülkeler fiyatı serbest bırakıp şirket kârlılığını veya toplam harcamayı sınırlayan anlaşmalar kullanır; Birleşik Krallık'taki gönüllü fiyatlandırma anlaşmaları buna örnektir.
- Değerlendirme: Ülkeler yöntemleri birlikte kullanır; yeni ilaçlarda değer temelli yöntemler, patent süresi bitmiş ilaçlarda iç referans ve rekabet araçları ön plandadır.
Türkiye boyutu
Türkiye'de beşeri ilaç fiyatları referans ülkelerdeki en düşük fiyat esas alınarak belirlenir ve idari olarak belirlenen avro değeri uygulanır; SGK geri ödemesinde ise eşdeğer ilaç gruplarına dayalı iç referans fiyat sistemi kullanılır.
Sınav ipucu
Yöntemleri sıralamadan önce ilaç piyasasının neden düzenlendiğini piyasa başarısızlığı üzerinden gerekçelendirin.
Bağlantılı kavramlar
Sağlık teknolojisi değerlendirmesiJenerik ilaç politikalarıYönetilen giriş anlaşmaları
Derinleşmek için
- OECD (2008), Pharmaceutical Pricing Policies in a Global Market
- DSÖ (2020), WHO guideline on country pharmaceutical pricing policies