1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun kapsamını ve Türk sağlık sistemindeki önemini açıklayınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
1930'da kabul edilen 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, ülkenin sağlık koşullarını iyileştirmeyi ve halkın sağlığını tehdit eden etkenlerle mücadeleyi devletin görevi olarak tanımlayan temel halk sağlığı kanunudur. Bulaşıcı hastalıklar, çevre sağlığı, gıda denetimi, ana-çocuk sağlığı ve yerel yönetimlerin sağlık görevlerini birlikte düzenler. Değişikliklerle birlikte bugün de yürürlüktedir.
Ana noktalar
- Felsefe: Sağlığı bireysel tedavinin ötesinde, toplumu koruyan ve devletin yükümlülüğü olan bir kamu işlevi olarak tanımlar; koruyucu hekimlik anlayışının yasal temelidir.
- Bulaşıcı hastalıklar: İhbar zorunluluğu, karantina ve izolasyon, aşılama (özellikle çiçek) ile sıtma, frengi, trahom ve verem gibi hastalıklara özgü önlemler düzenlenmiştir.
- Çevre sağlığı: İçme ve kullanma suyu, kanalizasyon, konut ve işyeri sağlık koşulları, gıda üretim ve satış yerlerinin denetimi gibi konuları kapsar.
- Ana-çocuk sağlığı ve nüfus: Doğum, bebek ve çocuk sağlığını korumaya yönelik hükümler, dönemin nüfus artırma politikasıyla uyumludur.
- Yerel yönetimler: İl özel idareleri ve belediyelere hastane açma, çevre sağlığı ve sağlık hizmeti görevleri yüklenmiş; tedavinin yerele bırakılması ilkesi böylece yasallaşmıştır.
- Hıfzıssıhha meclisleri: İl ve ilçe umumi hıfzıssıhha meclisleri yerel düzeyde bağlayıcı sağlık kararları alan kurullar olarak tanımlanmıştır.
- Değerlendirme: Çok yönlü ve sektörler arası bakışıyla ileri bir metindir; ancak bazı hükümleri eskimiş, uygulaması kaynak yetersizliği nedeniyle sınırlı kalmıştır.
Türkiye boyutu
Covid-19 salgınında il hıfzıssıhha kurullarının kısıtlama kararları bu kanuna dayanmış ve kanunun güncelliğini yeniden gündeme getirmiştir.
Sınav ipucu
Kanunu yalnızca 'bulaşıcı hastalık kanunu' olarak sunmayın; çevre sağlığı, yerel yönetim görevleri ve hıfzıssıhha meclisleri boyutunu da yazın ve Covid-19 örneğiyle güncelleyin.
Bağlantılı kavramlar
Koruyucu hekimlikRefik Saydam dönemiCovid-19 döneminde Türkiye
Derinleşmek için
- 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Özgülnar & Ören Çelik (2024)
- Fişek (1997)