3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun temel hükümlerini ve Türk sağlık politikasındaki önemini açıklayınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (RG 15 Mayıs 1987), 1982 Anayasası'nın 56. maddesini uygulamaya dönüştüren çerçeve kanundur. Hizmetin kamu dışındaki kurumlarca da sunulabileceğini, Bakanlığın standart koyup denetleyeceğini, hizmet satın almanın mümkün olduğunu ve kamu hastanelerinin sağlık işletmesine dönüştürülebileceğini öngörmüştür. Sonraki reformların çoğunun hukuki dayanağıdır.
Ana noktalar
- Bakanlığın rolü: Planlama, standart belirleme, koordinasyon ve denetim Bakanlığa verilmiş; hizmet sunumu kamu tekeli olmaktan çıkarılmıştır.
- Hizmet satın alma: Koruyucu hizmetler dahil hizmetlerin kamu dışındaki kuruluşlardan satın alınabilmesi, alıcı-sağlayıcı ayrımının ilk hukuki izidir.
- Sağlık işletmesi: Kamu hastanelerinin özerk işletmelere dönüştürülmesi öngörülmüş, uygulamaya geçmemiş; ilgili madde 2011'de 663 sayılı KHK ile kaldırılmıştır.
- Anayasa Mahkemesi: 1988 tarihli karar (E.1987/16, K.1988/8) sigorta primlerinin dağıtımı ve personel devrine ilişkin bazı ibareleri iptal etmiş; işletme modelini iptal etmemiştir.
- Sonraki işlev: Kanun ek maddelerle genişlemiş; şehir hastanelerinin ilk dayanağı olan ek 7. madde (2005) ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddete ilişkin hükümler bu kanuna eklenmiştir.
- Kuramsal okuma: Kanun, kamu sunumuna dayalı sosyalleştirme modelinden yeni kamu işletmeciliğine yaklaşan piyasa yönelimli bir modele geçişin başlangıcı sayılır.
- Değerlendirme: Liberal politikaların sağlık sunumundaki yasal başlangıcıdır; ancak etkisi asıl olarak 2000'lerde SDP ile ortaya çıkmıştır.
Türkiye boyutu
3359 sayılı Kanun bugün de yürürlüktedir ve sağlık mevzuatında sık değiştirilen temel kanunlardan biri olarak birçok yeni düzenlemenin taşıyıcısıdır.
Sınav ipucu
AYM'nin sağlık işletmesi modelini iptal ettiği yönündeki yaygın yanlışı tekrarlamayın; iptal edilenin prim dağıtımı ve personel devrine ilişkin ibareler olduğunu, işletme maddesinin 2011'de KHK ile kalktığını yazın.
Bağlantılı kavramlar
1982 Anayasası md. 56Hastane özerkliğiAlıcı-sağlayıcı ayrımıŞehir hastaneleri
Derinleşmek için
- 3359 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr)
- Özgülnar & Ören Çelik (2024)
- Özcan, C. (2018). HASUDER