Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluşunu ve sağlık finansmanındaki rolünü açıklayınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2006'da 5502 sayılı Kanunla SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın birleştirilmesiyle kurulmuştur. Böylece farklı çalışma statülerine göre ayrışan sosyal güvenlik sistemi tek bir kurumda toplanmıştır. SGK, sağlık alanında GSS'nin yöneticisi ve kamunun tek büyük hizmet alıcısı (monopson) olarak fiyat, teminat ve geri ödeme kurallarını belirler.
Ana noktalar
- Birleşen kurumlar: İşçileri kapsayan SSK, esnaf ve bağımsız çalışanları kapsayan Bağ-Kur ve kamu görevlilerini kapsayan Emekli Sandığı.
- Yapı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıyla ilişkili, kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk bir kurumdur.
- Sağlık rolü: GSS primlerini toplar, hak sahipliğini belirler, sağlık hizmeti sunucularıyla sözleşme yapar ve ödemeleri gerçekleştirir.
- Stratejik satın alma: Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile neyin, kimden, hangi fiyattan alınacağını tanımlar.
- Alıcı-sağlayıcı ayrımı: SGK'nın kurulmasıyla finansman Sağlık Bakanlığının sunduğu hizmetten kurumsal olarak ayrılmıştır.
- Değerlendirme: Tek alıcı olması maliyet kontrolü ve hakkaniyet sağlar; ancak SGK'nın mali açıkları, bütçe transferine bağımlılık ve sağlayıcılar karşısındaki tek taraflı fiyat belirleme gücü tartışılır.
Türkiye boyutu
SGK'nın sağlık giderleri, toplam kamu sağlık harcamasının en büyük kalemini oluşturur; bu nedenle SGK'nın fiyat ve teminat kararları özel ve kamu sağlayıcıların davranışını doğrudan belirler.
Sınav ipucu
Birleşen üç kurumu ve hangi grupları kapsadıklarını doğru eşleştirin; SGK'yı 'stratejik satın alıcı' kavramıyla açıklamak beklenir.
Bağlantılı kavramlar
5510 sayılı KanunMonopsonSağlık Uygulama TebliğiAlıcı-sağlayıcı ayrımı
Derinleşmek için
- 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
- Özgülnar & Ören Çelik (2024)