Sağlıkta tam gün düzenlemesinin yasal sürecini ve Anayasa Mahkemesi kararlarını kronolojik olarak açıklayınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Tam gün, kamuda çalışan hekimlerin mesai dışında muayenehane ve özel kurumlarda çalışmasını sınırlayarak kamu ile özel çalışmayı ayırmayı amaçlar. 2010'da 5947 sayılı Kanunla getirilmiş; öğretim üyelerine yönelik yasak önce KHK ile düzenlenmiş, Anayasa Mahkemesi'nin yetki yönünden iptalinden sonra 2014'te 6514 sayılı Kanunla yeniden kanunlaştırılmıştır. Süreç, insan gücü politikasının en çok yargıya taşınan alanlarından biridir.
Ana noktalar
- Öncül: 224 sayılı Kanun sosyalleştirilmiş bölgelerde tam günü öngörmüş; sonraki dönemde kamu hekimlerinin mesai dışı muayenehane çalışması yaygınlaşmıştır.
- 2010 – 5947 sayılı Kanun (kabul 21 Ocak, RG 30 Ocak 2010): Kamu ve üniversite hekimlerinin mesai dışı serbest çalışmasını sınırlamış, döner sermaye ek ödemesini yeniden düzenlemiştir.
- 16 Temmuz 2010 – AYM (E.2010/29, K.2010/90): Kanunun bazı hükümlerini, bu arada 2547 sayılı Kanunun 36. maddesindeki öğretim üyelerine ilişkin bir cümleyi iptal etmiştir.
- 2011 – 650 sayılı KHK: Öğretim üyesi hekimlerin mesai dışında muayenehane açamayacağı ve başka kuruluşlarda çalışamayacağı 2547 sayılı Kanunun 36. maddesine eklenmiştir.
- 18 Temmuz 2012 – AYM (E.2011/113, K.2012/108): Bu hüküm KHK'nın yetki kanununun sınırlarını aştığı gerekçesiyle yetki yönünden iptal edilmiş; karar 1 Ocak 2013'te yayımlanmıştır.
- 2014 – 6514 sayılı Kanun (RG 18 Ocak 2014): Yasak kanunla yeniden getirilmiş; profesör ve doçentlerin koşullu olarak özel ve vakıf üniversitesi hastanelerinde kurumsal sözleşmeyle çalışabilmesine izin verilmiştir.
- Sonrası: AYM 7 Kasım 2014 kararıyla (E.2014/61, K.2014/166) yasağın ana hükmünü anayasaya aykırı bulmamış, 2547'ye eklenen geçici 64. maddedeki geçiş hükmünü iptal etmiştir; muayenehane talepleri sonraki yıllarda da yargıya taşınmıştır.
Türkiye boyutu
Tam gün tartışması hekimlerin çalışma özgürlüğü ile kamu hizmetinin bütünlüğü arasındaki gerilimin Türkiye'deki en somut örneğidir.
Sınav ipucu
Kanun (2010), KHK (2011), yetki yönünden iptal (2012) ve yeniden kanunlaştırma (2014) dörtlüsünü sırasıyla vermek; iptalin esastan değil yetki yönünden olduğunu belirtmek beklenir.
Bağlantılı kavramlar
Çifte çalışma (dual practice)Performansa dayalı ek ödemeSağlıkta Dönüşüm Programı
Derinleşmek için
- 5947 sayılı Kanun (RG 30.1.2010)
- 6514 sayılı Kanun (RG 18.1.2014)
- AYM kararları (normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr)