Kıyaslama (benchmarking) türlerini karşılaştırınız ve sağlık kurumlarında kullanımını değerlendiriniz.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Kıyaslama, bir kurumun süreçlerini ve performansını en iyi uygulamaya sahip kurumlarla sistematik olarak karşılaştırıp aradaki farkı kapatmak için öğrenmesidir. Xerox deneyimiyle yaygınlaşmış ve Camp (1989) tarafından yöntem olarak sistematikleştirilmiştir. Kıyaslanan tarafa göre iç, rakip, işlevsel ve genel kıyaslama; kıyaslanan nesneye göre performans, süreç ve stratejik kıyaslama ayrımı yapılır.
Karşılaştırma
| Tür | Kıyaslanan | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|
| İç | Kurum içi birimler | Veri kolay, güven yüksek | Dar bakış |
| Rakip | Aynı pazardaki rakipler | Stratejik konum bilgisi | Veri paylaşımı güç |
| İşlevsel | Farklı sektörde benzer işlev | Yenilikçi fikir | Uyarlama güçlüğü |
| Genel | Sektörden bağımsız en iyi süreç | Atılım düzeyinde iyileşme | Zaman ve kaynak ister |
Ana noktalar
- İç kıyaslama: Aynı kurumun birimleri veya aynı zincirin hastaneleri arasında yapılır; veri erişimi kolaydır ama yenilik potansiyeli sınırlıdır.
- Rakip kıyaslama: Doğrudan rakiplerle yapılır; stratejik bilgi sağlar ancak veri paylaşımı güçtür.
- İşlevsel ve genel kıyaslama: Farklı sektörlerde benzer süreçleri en iyi yapanlarla kıyaslanır. Örnek: hastane kabul süreci ile otel resepsiyonu veya ameliyathane devir süreci ile pit-stop ekipleri.
- Süreç: Kıyaslanacak sürecin seçimi, ortak belirlenmesi, veri toplama, fark analizi, hedef belirleme, uygulama ve izleme döngüsü; PUKÖ ile uyumludur.
- Sağlıkta sınırlılıklar: Vaka karmasındaki farklar risk düzeltmesi gerektirir; ‘ligi tabloları’ kopya ve oyun oynamaya yol açabilir. Bağlam aktarılmadan kopyalanan uygulamalar başarısız olur.
- Değerlendirme: Kıyaslamanın değeri sıralamada değil, öğrenme ve süreç iyileştirmededir.
Türkiye boyutu
Türkiye'de Sağlık Bakanlığının kurumsal performans göstergeleri ve hastaneler arası karşılaştırmalar örtük bir performans kıyaslaması işlevi görür; ancak öğrenmeye dönük gönüllü süreç kıyaslaması sınırlıdır.
Sınav ipucu
Türleri sağlık örnekleriyle doldurun ve risk düzeltmesi yapılmadan kıyaslamanın yanıltıcı olacağını vurgulayın.
Bağlantılı kavramlar
Toplam kalite yönetimiPUKÖ döngüsüDengeli puan kartı
Derinleşmek için
- Camp (1989), Benchmarking
- Tengilimoğlu, Akbolat ve Işık, Bölüm 18