Hekimin hedef gelir hipotezi ile fayda maksimizasyonu modelini karşılaştırınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Hedef gelir hipotezine göre hekimler belirli bir gelir düzeyini hedefler; birim ücret düştüğünde ya da hekim sayısı arttığında geliri korumak için hizmet hacmini artırır. Fayda maksimizasyonu modeli ise talep yaratmayı, gelirin marjinal faydası ile etik maliyet arasında bir ödünleşim olarak görür. İlki katı bir davranış kuralı varsayar; ikincisi hedef gelir davranışını, gelir etkisinin güçlü olduğu özel bir durum olarak kapsar.
Karşılaştırma
| Ölçüt | Hedef gelir hipotezi | Fayda maksimizasyonu modeli |
|---|---|---|
| Davranış varsayımı | Sabit gelir hedefi | Gelir, boş zaman ve etik maliyet ödünleşimi |
| Ücret düşüşüne tepki | Hacim kesin olarak artar | Gelir ve ikame etkisinin büyüklüğüne bağlı |
| Talep yaratmanın sınırı | Hedefe ulaşınca durur | Marjinal etik maliyet marjinal gelire eşitlenince durur |
| Kuramsal güç | Basit, sezgisel | Genel, sınanabilir |
| Politika çıkarımı | Fiyat kontrolü tek başına etkisiz | Etki ödeme yapısına ve hekim tercihine bağlı |
Ana noktalar
- Hedef gelir hipotezinin kökeni: Evans (1974) ile popülerleşmiştir. Hekim sayısındaki artışın fiyatları düşürmek yerine kullanım ve gelir artışıyla sonuçlanabileceği gözlemine dayanır.
- Ampirik destek: Rice'ın (1983) çalışması, ödeme indirimi uygulanan ABD Medicare hizmetlerinde hekimlerin işlem yoğunluğunu artırdığına işaret etmiştir.
- Kuramsal eleştiri: Hedef neden o düzeyde belirlenir ve neden talep yaratma hedefe ulaşmadan önce tam kullanılmaz? Model bu soruları açıklamaz.
- Fayda maksimizasyonu: McGuire ve Pauly (1991), hekimin hem gelirden hem boş zamandan fayda aldığı, talep yaratmanın ise etik bir maliyet taşıdığı genel bir model önermiştir.
- Gelir ve ikame etkisi: Ücret düştüğünde ikame etkisi hizmeti azaltır, gelir etkisi artırır. Gelir etkisi baskınsa davranış hedef gelirle aynı görünür.
- Politika sonucu: Hedef gelir doğruysa ücret indirimi harcamayı azaltmaz; bu nedenle fiyat kontrolü hacim kontrolü ve bütçe tavanıyla birlikte kullanılmalıdır.
Türkiye boyutu
Türkiye'de performansa dayalı ek ödemede puan değerlerinin değiştiği dönemlerde işlem sayılarındaki değişim, hekimlerin gelir etkisine tepkisini sınamak için bir doğal deney alanı sunabilir.
Sınav ipucu
Hedef gelir hipotezini EKO-04-07'deki genel arz kaynaklı talep tartışmasından ayırın: Burada odak, hekim davranışının hangi modelle daha iyi açıklandığıdır. Gelir ve ikame etkisi ayrımı kilit argümandır.
Bağlantılı kavramlar
Arz kaynaklı talepVekâlet ilişkisiSağlayıcılara ödeme yöntemleriPerformansa dayalı ödeme
Derinleşmek için
- Evans (1974)
- Rice (1983), Medical Care
- McGuire ve Pauly (1991), Journal of Health Economics