Sağlık sektöründe ekonomik değerlendirme teknikleri nelerdir?
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Ekonomik değerlendirme, iki veya daha fazla alternatifin hem maliyetlerini hem de sonuçlarını karşılaştıran analizdir. Tam ekonomik değerlendirme teknikleri; maliyet minimizasyonu (MMA), maliyet etkililik (MEA), maliyet yararlılık (MYA) ve maliyet fayda (MFA) analizleridir. Teknikler maliyetleri aynı biçimde (parasal olarak) ölçer, ancak sonuçları farklı birimlerle ifade eder. Maliyet sonuç analizi ise sonuçları birleştirmeden ayrı ayrı sunar.
Karşılaştırma
| Teknik | Sonuç ölçüsü | Karar kuralı | Uygun durum |
|---|---|---|---|
| MMA | Eşdeğer kabul edilir | En düşük maliyet | Jenerik ve orijinal ilaç karşılaştırması |
| MEA | Doğal birim | Birim sonuç başına maliyet, ICER | Aynı hastalıkta iki tedavi |
| MYA | QALY, DALY | QALY başına maliyet ve eşik değer | Farklı hastalık alanları arasında öncelik |
| MFA | Para | Net bugünkü değer, fayda-maliyet oranı | Sağlık ile ulaştırma yatırımı karşılaştırması |
| Maliyet sonuç | Çoklu, birleştirilmemiş | Karar vericinin yargısı | Çok boyutlu sonuçlar |
Ana noktalar
- Tam değerlendirmenin ölçütleri: Hem maliyet hem sonuç ölçülmeli ve en az iki alternatif karşılaştırılmalıdır. Yalnızca maliyet analizi veya tek seçenekli çalışma kısmi değerlendirmedir.
- MMA: Sonuçların eşdeğer olduğu kanıtlanmışsa en ucuz seçenek seçilir. Eşdeğerlik varsayımı genellikle sorgulanabilir olduğu için kullanım alanı dardır.
- MEA: Sonuç, doğal birimle (kazanılan yaşam yılı, önlenen vaka) ölçülür. Aynı sonucu hedefleyen müdahaleleri karşılaştırmak için uygundur.
- MYA: Sonuç, yaşam süresi ile yaşam kalitesini birleştiren QALY veya DALY ile ölçülür. Farklı hastalık alanlarındaki müdahalelerin karşılaştırılmasına imkân verir.
- MFA: Sonuçlar da parasal değere dönüştürülür. Sağlık dışı sektörlerle karşılaştırma yapılabilir; ancak yaşamın ve sağlığın parasal değerlenmesi etik ve yöntemsel tartışma doğurur.
- Değerlendirme: Teknik seçimi karar sorusuna bağlıdır. Sağlık bütçesi içinde tahsis kararlarında MYA, sektörler arası yatırım kararlarında MFA öne çıkar.
Türkiye boyutu
Türkiye'de ekonomik değerlendirme, özellikle SGK'nın ilaç geri ödeme başvurularında ve Sağlık Bakanlığının sağlık teknolojisi değerlendirme çalışmalarında kullanılmaktadır; ancak açık bir eşik değer tanımlanmamıştır.
Sınav ipucu
Teknikleri saymakla kalmayıp 'sonuç nasıl ölçülüyor' ölçütüyle ayırmak ve her biri için bir sağlık örneği vermek beklenir. Kısmi ve tam değerlendirme ayrımını da yapın.
Bağlantılı kavramlar
QALYDALYICERSağlık teknolojisi değerlendirmesi
Derinleşmek için
- AÖF Sağlık Ekonomisi, Ünite 7
- Drummond ve ark., Methods for the Economic Evaluation of Health Care Programmes