Klasik yönetim anlayışını açıklayınız.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Klasik yönetim anlayışı, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın ilk yarısında sanayileşmenin verimlilik sorununa yanıt olarak doğmuştur. Taylor'ın bilimsel yönetimi iş düzeyinde, Fayol'un yönetim süreci yaklaşımı yönetici düzeyinde, Weber'in bürokrasi kuramı ise örgüt yapısı düzeyinde rasyonelliği hedefler. Ortak varsayım, insanın ekonomik güdülerle hareket ettiği ve tek bir en iyi yolun bulunabileceğidir.
Ana noktalar
- Bilimsel yönetim: Taylor (1911) zaman ve hareket etüdleriyle işin en iyi yolunu bulmayı, işçinin bilimsel seçimini ve eğitimini, parça başı ücreti ve yönetim ile işçi arasında iş bölümünü önerir. Gilbreth'ler ve Gantt bu okulu geliştirmiştir.
- Yönetim süreci: Fayol (1916) yönetim işlevlerini ve 14 yönetim ilkesini tanımlar; Gulick ve Urwick bu yaklaşımı sistematize eder.
- Bürokrasi: Weber, yasal-ussal otoriteye dayanan; hiyerarşi, yazılı kurallar, uzmanlaşma, kişisel olmayan ilişkiler ve liyakate dayalı kariyer içeren ideal tipi tanımlar.
- Ortak varsayımlar: Kapalı sistem bakışı, rasyonel ekonomik insan, biçimsel yapı merkezli düşünce ve evrensel ilkeler.
- Katkı: İş ölçümü, standartlaşma, yönetimin bir meslek olarak tanınması ve öngörülebilir örgütler klasik dönemin kalıcı mirasıdır.
- Eleştiri: İnsanın sosyal ve duygusal yönünü ihmal eder, çevreyi yok sayar; bürokrasi aşırı kuralcılık ve hedef saptırmaya (Merton) yol açabilir.
Türkiye boyutu
Kamu hastanelerinde kadro ve norm yapısı, yazılı mevzuata bağlı işleyiş ve hiyerarşik yazışma düzeni Weberci bürokrasinin; ölçüm ve standart süreler ise Taylorcı düşüncenin izlerini taşır.
Sınav ipucu
Üç kolu iş, yönetici ve örgüt düzeyi ayrımıyla sunmak cevabı yapılandırır. Sonuç paragrafında neoklasik yaklaşımın bu eleştirilerden doğduğunu belirtin.
Bağlantılı kavramlar
Fayol'un 14 ilkesiWeber'in bürokrasi modeliBilimsel yönetim
Derinleşmek için
- Taylor (1911), The Principles of Scientific Management
- Weber, Ekonomi ve Toplum
- Koçel, İşletme Yöneticiliği