Mintzberg'in örgüt yapısı tiplerini karşılaştırınız ve hastanenin bu tipolojideki yerini değerlendiriniz.
Cevabımı yazarak çalışmak istiyorum
Klavyeyle: Boşluk kartı çevirir, 1 2 3 değerlendirir.
Senin cevabın
Kısa cevap
Mintzberg (1979), örgütü beş temel parça (stratejik doruk, orta hat, işletim çekirdeği, teknik yapı, destek birimleri) ve beş koordinasyon mekanizması üzerinden çözümler. Hangi parçanın baskın olduğu ve hangi koordinasyon mekanizmasının kullanıldığı beş yapı tipini belirler. Hastane, becerilerin standartlaştırılmasına dayanan profesyonel bürokrasinin tipik örneğidir; ancak bazı birimleri makine bürokrasisi ya da adhokrasi özelliği taşır.
Karşılaştırma
| Yapı tipi | Temel koordinasyon | Baskın parça | Sağlık örneği |
|---|---|---|---|
| Basit yapı | Doğrudan denetim | Stratejik doruk | Küçük özel poliklinik |
| Makine bürokrasisi | İş süreçlerinin standartlaşması | Teknik yapı | Merkezî sterilizasyon, çamaşırhane |
| Profesyonel bürokrasi | Becerilerin standartlaşması | İşletim çekirdeği | Genel hastane klinikleri |
| Bölümlenmiş yapı | Çıktıların standartlaşması | Orta hat | Çok hastaneli sağlık grubu |
| Adhokrasi | Karşılıklı uyum | Destek birimleri ve uzman ekipler | Organ nakli ekibi, araştırma merkezi |
Ana noktalar
- Koordinasyon mekanizmaları: Karşılıklı uyum, doğrudan denetim, iş süreçlerinin, çıktıların ve becerilerin standartlaştırılması.
- Basit yapı ve makine bürokrasisi: Basit yapıda yönetici doğrudan denetler; makine bürokrasisinde teknik yapının hazırladığı kurallar ve süreç standartları belirleyicidir.
- Profesyonel bürokrasi: Koordinasyon, mesleki eğitimle kazanılan becerilerle sağlanır; güç işletim çekirdeğindeki profesyonellerdedir ve destek birimleri büyüktür.
- Bölümlenmiş yapı ve adhokrasi: Bölümlenmiş yapı çıktıları standartlaştırarak yarı özerk birimleri yönetir; adhokrasi yenilik için uzmanlar arası karşılıklı uyuma dayanır.
- Hastane içi çeşitlilik: Klinikler profesyonel bürokrasi, mutfak ve çamaşırhane makine bürokrasisi, araştırma ve nadir vaka ekipleri adhokrasi, hastane zinciri ise bölümlenmiş yapı özelliği gösterir.
- Değerlendirme: Profesyonel bürokrasi rutin sorunlarda etkilidir; ancak meslekler arası koordinasyon ve yenilik gerektiren durumlarda zayıftır. Klinik yollar, beceri standardını süreç standardıyla tamamlama girişimidir.
Türkiye boyutu
Türkiye'de il düzeyindeki kamu hastanelerinin merkezden yönetilmesi, profesyonel bürokrasinin üzerine makine bürokrasisine özgü kural ve gösterge katmanı eklemiştir.
Sınav ipucu
Beş yapıyı saydıktan sonra hastanenin tek bir tipe indirgenemediğini birimler üzerinden gösterin; bu, tipolojiyi ezberlemekten öte analiz yapıldığını gösterir.
Bağlantılı kavramlar
Profesyonel bürokrasiKlinik yollarÖrgütleme ilkeleri
Derinleşmek için
- Mintzberg (1979), The Structuring of Organizations
- Mintzberg (1983), Structure in Fives